Γιατί ο αυτοματισμός επεκτείνεται πέρα από τη γραμμή παραγωγής
Ο αυτοματισμός συνδεόταν κάποτε σχεδόν αποκλειστικά με τις γραμμές συναρμολόγησης και τους ρομποτικούς βραχίονες. Σήμερα, αυτός ο ορισμός φαίνεται ξεπερασμένος. Σε ολόκληρο τον σύγχρονο μεταποιητικό κλάδο, ο αυτοματισμός εξαπλώνεται πολύ πέρα από τον χώρο του εργοστασίου - στις αποθήκες, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στον ποιοτικό έλεγχο, στη συντήρηση, στα logistics, ακόμη και στη λήψη αποφάσεων. Τι άλλαξε λοιπόν;
Η απάντηση είναι απλή: οι κατασκευαστές δεν επιδιώκουν πλέον τον αυτοματισμό μόνο για την ταχύτητα. Τώρα τον χρησιμοποιούν για να ενσωματώσουν ευελιξία, ανθεκτικότητα και ευφυΐα σε κάθε πτυχή των λειτουργιών τους.
Για δεκαετίες, ο αυτοματισμός επικεντρωνόταν σε επαναλαμβανόμενες εργασίες παραγωγής. Τα ρομπότ συγκολλούσαν αμαξώματα αυτοκινήτων, τα συστήματα μεταφοράς μετακινούσαν προϊόντα και τα PLC έλεγχαν τα μηχανήματα. Όμως οι σύγχρονες πιέσεις στη βιομηχανία είναι διαφορετικές. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού και η απαίτηση των πελατών για ταχύτερη παράδοση έχουν αναγκάσει τις εταιρείες να επανεξετάσουν τον τρόπο λειτουργίας ολόκληρων των εργοστασίων.
Γιατί να αυτοματοποιείται μόνο ένα μηχάνημα, όταν μπορεί να διασυνδεθεί ολόκληρη η ροή εργασιών;
Αυτή η νοοτροπία οδηγεί στην άνοδο της έξυπνης παραγωγής. Οι αισθητήρες παρακολουθούν πλέον την κατάσταση του εξοπλισμού σε πραγματικό χρόνο. Οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης προβλέπουν τις ανάγκες συντήρησης πριν παρουσιαστούν βλάβες. Τα ψηφιακά δίδυμα προσομοιώνουν εικονικά τις αλλαγές στην παραγωγή πριν πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες φυσικές προσαρμογές. Οι αποθήκες βασίζονται όλο και περισσότερο σε αυτόνομα κινητά ρομπότ, ενώ το λογισμικό που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει στη βελτιστοποίηση του προγραμματισμού, των αποθεμάτων και της κατανάλωσης ενέργειας.
Ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή είναι ότι ο αυτοματισμός γίνεται περισσότερο ανθρωποκεντρικός και όχι απλώς μηχανοκεντρικός. Οι παλαιότερες γενιές βιομηχανικού αυτοματισμού συχνά στόχευαν στην αντικατάσταση των εργαζομένων σε επαναλαμβανόμενες εργασίες. Σήμερα, πολλοί κατασκευαστές εστιάζουν στη συνεργασία μεταξύ ανθρώπων και ευφυών συστημάτων.
Τα συνεργατικά ρομπότ, ή cobots, αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αντί να λειτουργούν πίσω από προστατευτικά κιγκλιδώματα, εργάζονται απευθείας δίπλα στους ανθρώπινους χειριστές, αναλαμβάνοντας επαναλαμβανόμενες εργασίες ανύψωσης, διαλογής ή συναρμολόγησης, ενώ οι εργαζόμενοι επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση προβλημάτων, στην προσαρμογή και στη λήψη αποφάσεων υψηλότερου επιπέδου.
Αυτό εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Ο αυτοματισμός αντικαθιστά τους εργαζομένους ή αλλάζει την ίδια τη φύση της εργασίας;
Στην πραγματικότητα, συμβαίνουν και τα δύο ταυτόχρονα. Ορισμένοι επαναλαμβανόμενοι ρόλοι περιορίζονται, όμως νέες θέσεις που αφορούν την ενσωμάτωση ρομποτικών συστημάτων, την ανάλυση τεχνητής νοημοσύνης, την κυβερνοασφάλεια και τις ψηφιακές λειτουργίες αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς. Οι κατασκευαστές χρειάζονται όλο και περισσότερο τεχνικούς που κατανοούν τόσο την επιχειρησιακή τεχνολογία όσο και τα συστήματα δεδομένων.
Ένας ακόμη βασικός λόγος για τον οποίο ο αυτοματισμός επεκτείνεται πέρα από τις γραμμές παραγωγής είναι η προσβασιμότητα. Η προηγμένη ρομποτική και το βιομηχανικό λογισμικό απαιτούσαν παλαιότερα τεράστιες επενδύσεις. Σήμερα, το υπολογιστικό νέφος, η τεχνητή νοημοσύνη στην άκρη του δικτύου, το βιομηχανικό IoT και το μειωμένο κόστος των ρομπότ έχουν καταστήσει τον αυτοματισμό ρεαλιστική επιλογή ακόμη και για μεσαίου μεγέθους κατασκευαστές.
Και έπειτα υπάρχει ο παράγοντας του πελάτη.
Οι σύγχρονοι καταναλωτές αναμένουν μικρότερους χρόνους παράδοσης, εξατομικευμένα προϊόντα και σταθερή ποιότητα. Τα παραδοσιακά άκαμπτα συστήματα παραγωγής δυσκολεύονται να ανταποκριθούν. Ο ευέλικτος αυτοματισμός επιτρέπει στα εργοστάσια να εναλλάσσονται ταχύτερα μεταξύ προϊόντων, να μειώνουν τη σπατάλη και να ανταποκρίνονται στις αλλαγές της ζήτησης σχεδόν άμεσα.
Το μέλλον μπορεί να είναι ακόμη πιο μετασχηματιστικό. Η ρομποτική που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη, τα εργοστάσια που καθορίζονται από λογισμικό και τα συστήματα «φυσικής τεχνητής νοημοσύνης» αρχίζουν να θολώνουν τα όρια μεταξύ αυτοματισμού και αυτόνομης λήψης αποφάσεων. Τα εργοστάσια εξελίσσονται από στατικούς χώρους παραγωγής σε προσαρμοστικά οικοσυστήματα, ικανά να μαθαίνουν και να βελτιστοποιούνται συνεχώς.
Ο αυτοματισμός δεν αφορά πλέον μόνο την ταχύτερη κατασκευή προϊόντων. Αφορά τη δημιουργία πιο έξυπνων επιχειρήσεων.